Yazı Detayı
31 Temmuz 2020 - Cuma 09:26
 
Başkanlık sistemine destek artıyor mu?
Abdülkadir Selvi
 
 

Prof. Dr. Özer Sencar’ın sahibi olduğu Metropoll isabetli tespitleriyle öne çıkan bir araştırma kuruluşu.

Metropoll’ün her ay düzenli olarak yaptığı araştırmalarda başkanlık sistemiyle ilgili uyarıcı bir veri ortaya çıktı. Siyasetin sağ ya da sol olarak değil ittifaklara göre belirlendiği, başkanlık sistemi ve parlamenter sistem tartışmasının siyasetin ana eksenini oluşturduğu bir ortamda Metropoll’ün tespitleri önemliydi

BAŞKANLIK SİSTEMİ Mİ PARLAMENTER SİSTEM Mİ?

Metropoll’ün temmuz ayı araştırmasında “Parlamenter sisteme dönülmelidir” diyenlerin oranı yüzde 51.3 çıkıyor. “Başkanlık sisteminde kalınmalıdır” diyenler ise yüzde 48.7’ye ulaşıyor. “Bu sonuçlarda şaşırtıcı olan ne” diyebilirsiniz. İlginç olan şu: Başkanlık sistemi yükseliyor, parlamenter sistem geriliyor. 2019 yılı nisan ayında yapılan araştırmada “Parlamenter sisteme dönülmeli” diyenlerin oranı yüzde 56.6 çıkıyor. “Başkanlık sisteminde kalınmalıdır” diyenler ise yüzde 40.9’da kalıyor. Peki 2020 yılı Temmuz ayına geldiğimizde durum ne? “Parlamenter sisteme dönülsün diyenler” yüzde 51.3’e inerken, “Başkanlık sisteminde kalınsın” diyenler yüzde 48.7’e yükselmiş.


 

ÖZER SENCAR’IN YORUMU

Özer Sencar, bu değişikliği “Hem parlamenter sisteme dönülsün diyenlerde azalma var hem de başkanlık sisteminde kalınsın diyenlerde bir artış var” diye yorumluyor.

PARLAMENTER SİSTEME DESTEK EN YÜKSEK NE ZAMAN?

 

Parlamenter sisteme dönülmesi yönündeki taleplerin 2019 yılı Nisan ayından itibaren yüksek seyrettiği dikkat çekiyor. Çünkü Türkiye yerel seçim sürecinde. Parlamenter sisteme desteğin en yüksek olduğu ay ise yüzde 58.6’yla haziran. Neden?  Çünkü tekrarlanan İstanbul seçimleri var. 2019 yılı Nisan ayında parlamenter sistem diyenlerin oranı yüzde 56.6. Bu tablo haziranda yüzde 58.6. Temmuz ayında yüzde 56.4, ağustosta ise 53.8’e geriliyor. Ama öyle ciddi bir düşüş değil.

BAŞKANLIK SİSTEMİ NE DURUMDA

2019 için başkanlık sistemine olan desteğin en alt seviyede olduğu yıl diyebiliriz. Çünkü 2019 yılı Nisan ayında “Başkanlık sisteminde kalınsın” diyenlerin oranı 40.9 çıkıyor. Haziran ayında parlamenter sisteme olan destekteki yükseliş, başkanlık sisteminde yüzde 39.4’le gerileme olarak kendini gösteriyor. Yine burada yerel seçim ve ardından tekrarlanan İstanbul seçimlerinin güçlü etkisini görüyoruz. Temmuz ayında yüzde 40.5’e, ağustosta ise 41.4’e çıkıyor ama 2019’da başkanlık sistemi yüzde 40’lara demir atıyor.

2020’DE ROLLER DEĞİŞMEYE BAŞLIYOR

 

2020 yılı başkanlık sistemi açısından tırmanışa geçiş yılı oluyor. Ocak ayında “Parlamenter sisteme dönülsün” diyenlerin oranı yüzde 52.5 çıkarken, “Başkanlık sisteminde kalınsın” diyenlerin oranı 42.6’ya ulaşıyor. Ama 2019’a göre öyle aman aman bir artış değil. Temmuz ayına geldiğimizde ise tabloda ciddi bir değişiklik göze çarpıyor.

İNİŞLER, ÇIKIŞLAR

“Parlamenter sisteme dönülmeli” diyenlerin oranı yüzde 51.3’e inerken, “Başkanlık sisteminde kalınmalı” diyenlerin oranı yüzde 48.7’ye yükseliyor. Burada parlamenter sistemin 2019 Haziran ayında ulaştığı en yüksek oran olan yüzde 58.6’dan 51.3’e gerilediğini görmek gerekiyor. 7.3 puanlık bir düşüş. Ciddi bir oran.

Başkanlık sistemi ise 2019 yılı Haziran ayında yüzde 39.4’le dip yapmıştı. 2020 yılı Temmuz ayında ise 48.7’lik bir oranla ciddi bir sıçrama yapmış görünüyor.

ÖZER SENCAR’IN YORUMU

Metropoll Araştırma sahibi Sencar bu tabloyu “İnsanlar mevcut sisteme alışıyorlar” diye yorumluyor. Peki bu değişiklikler konjonktürel mi? Özer Sencar“Konjonktürel olsa birdenbire yükselir ya da düşer. Ama burada zaman içinde bir yükseliş ve düşüş görülüyor” diyor.

AK PARTİ VE MHP’DE DURUM

2019 yılı Nisan ayında AK Parti içinde başkanlık sistemine destek yüzde 76 iken, parlamenter sistem isteyenlerin oranı da yüzde 22.5 çıkıyor. MHP’de ise başkanlık sistemini isteyenler 41.2’de kalırken, parlamenter sistem diyenlerin oranı yüzde 57.8 çıkıyor. 2020 yılı Temmuz ayına geldiğimizde ise AK Parti’de parlamenter sistem diyenler yüzde 12’ye gerilirken, başkanlık sisteminde kalınmasını isteyenler yüzde 88’e yükseliyor. MHP’de de ciddi bir değişiklik gözleniyor. Başkanlık sistemi diyenler yüzde 73.4’e çıkarken, parlamenter sistemi isteyenler 26.6’ya geriliyor. ‘Cumhur ittifakı’ başkanlık sistemini içselleştiriyor denilebilir.

CHP VE HDP SEÇMENİNDE DE DEĞİŞİKLİKLER VAR

İlginç olanı Başkanlık sistemine karşı olan CHP, İYİ Parti ve HDP seçmeninde de değişiklikler olması. 2019 yılında CHP seçmenin yüzde 7.5’u “Başkanlık sistemi kalmalı” derken bu oran 2020 Temmuz ayında 9.2’e yükselmiş. Parlamenter sistem isteyenlerin oranı ise yüzde 93’ten 90.8’e gerilemiş.

İYİ Parti’de başkanlık sistemine destek 10.7’den, 20’e yükselmiş. Parlamenter sisteme destek ise 87’den 80’e gerilemiş. HDP seçmenin tercihlerinde ciddi bir değişiklik söz konusu değil.

Başkanlık sistemine destek neden artıyor, parlamenter sistem isteyenlerin oranı neden geriliyor? Özer Sencar’a sordum. “Araştırmamızda bu soruyu sormadık. Elimde veri olmadan konuşamam” dedi. Sorduklarında çıkacak sonucu paylaşacağım.

GÜÇLÜ YÖNETİM

Son bir söz de benden olsun. Başkanlık sistemindeki yükselişin sadece sisteme alışmaktan kaynaklandığını düşünmüyorum. Koronavirüsle mücadele süreci ve Libya olayı da gösterdi ki Ortadoğu’nun tehlikeli sularında güçlü bir yönetim ve güçlü bir lidere ihtiyaç var. Erdoğan’ın başarısı aynı zamanda başkanlık sisteminin de başarısını getiriyor.

 

HURRİYET

 
Etiketler: Başkanlık, sistemine, destek, artıyor, mu?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
04 Aralık 2020
Muharrem İnce: Suikast iddiaları uluorta konuşulmaz
03 Aralık 2020
İSKİ kokuları geliyor
02 Aralık 2020
CHP nereye gidiyor?
01 Aralık 2020
Reformlar şekilleniyor ama asıl iş uygulamada
30 Kasım 2020
Reform sürecinde eksik halka
27 Kasım 2020
Seda gelinin hesabı soruldu
26 Kasım 2020
Erdoğan’ı öfkelendiren neydi?
24 Kasım 2020
Yeni sürecin kodları
23 Kasım 2020
Erdoğan’ın çıkışı ne anlama geliyor?
20 Kasım 2020
Anlaşıldı merkez sıra reformlarda
19 Kasım 2020
Merkez Bankası kararı ve ekonomide yeni dönem
18 Kasım 2020
Yeni reform süreci ve ekonomi
17 Kasım 2020
Ümit Özdağ bundan sonra ne yapacağını anlattı
16 Kasım 2020
Yeni siyaset yeni söylem
13 Kasım 2020
Her şey kontrol altında
12 Kasım 2020
‘İyi olacak’
11 Kasım 2020
Erdoğan’ın öngörülemez liderliği
10 Kasım 2020
Biden’la yaşamı öğrenmeliyiz
09 Kasım 2020
Erdoğan mı Kılıçdaroğlu mu karıştırdı?
06 Kasım 2020
Siyaset ve sosyal medya üzerine ilginç bir anket
05 Kasım 2020
ABD seçimleri Ankara’da nasıl karşılandı?
04 Kasım 2020
Mesut Yılmaz’la ilgili sahte belge neydi?
03 Kasım 2020
Ziya Selçuk’la İzmir’deki okulları ve koronavirüsü konuştuk
02 Kasım 2020
Murat Kurum İzmir’le ilgili öncelikleri anlattı
30 Ekim 2020
Kılıçdaroğlu neden erken seçim istiyor?
29 Ekim 2020
Erdoğan’ın tepkisi
28 Ekim 2020
Gülen, Enver Altaylı’yı Gül’e danışman yapmak istemiş
27 Ekim 2020
Enver Altaylı’yı yurtdışına kaçırmak istemişler
26 Ekim 2020
Muharrem İnce’nin 29 Ekim hazırlığı
23 Ekim 2020
Cumhurbaşkanlığı Gül ile Babacan’ın arasını mı açtı?
22 Ekim 2020
Akşener’in manevrası
21 Ekim 2020
Enver Altaylı’nın ‘Sokağa dökülün’ sözü neyin şifresi
20 Ekim 2020
Muhalefetin 2023 modeli
19 Ekim 2020
Metropoll anketinden 2023’e dönük iki sinyal
16 Ekim 2020
O ışıkla nereye mesaj verildi?
15 Ekim 2020
Işıklar kimin için yanıyor
14 Ekim 2020
Meclis’te seçim havası var mı?
13 Ekim 2020
Muhalefetin cumhurbaşkanı adayı kim olacak?
12 Ekim 2020
Kılıçdaroğlu neden erken seçim istedi?
09 Ekim 2020
Adım adım HDP’ye Kobani operasyonu
08 Ekim 2020
Aliyev’le görüşmenin perde arkası
07 Ekim 2020
Aliyev ile Putin’in yaş günü diplomasisi
06 Ekim 2020
Kobani soruşturması 6 yıl sonra neden başladı?
05 Ekim 2020
Vaka sayısı değil de neden hasta sayısı açıklanıyor?
02 Ekim 2020
Yeni dönemde Meclis’i ne bekliyor?
01 Ekim 2020
Erdoğan Meclis’in açılışında hangi kritik mesajı verecek?
30 Eylül 2020
Anketlerden ilginç sonuçlar çıkıyor
29 Eylül 2020
Duygu Delen olayında flaş gelişme
28 Eylül 2020
Ermenistan Azerbaycan’a neden saldırdı
25 Eylül 2020
Diplomasideki kritik görüşmelerin perde arkası
24 Eylül 2020
Düğümü Yargıtay çözecek
23 Eylül 2020
Görüşme talebi Macron’dan geldi
22 Eylül 2020
Akşener ile Demirtaş kahvaltı masasını kurdu mu?
21 Eylül 2020
‘Hiç kimse endişeye kapılmasın’
18 Eylül 2020
AK Parti’de yeni vizyon arayışları
17 Eylül 2020
CHP’deki Atatürk tartışması ciddi
16 Eylül 2020
Kılıçdaroğlu, Atatürk tartışmasından rahatsız
15 Eylül 2020
Mehmet Kaplan’ın kanında alkol ve esrar tespit edildi
14 Eylül 2020
Erdoğan hangi gazete haberini inceledi?
11 Eylül 2020
İYİ Parti Sözcüsü Yavuz Ağıralioğlu: ‘Erdoğan gitsin diye bir siyasi cinnet içinde olmayız’
10 Eylül 2020
Demirtaş planının arkasında ne var?
09 Eylül 2020
Erken seçim mi, yoksa 2023 mü?
08 Eylül 2020
Okullar sınırlı olarak açılabilir
07 Eylül 2020
Muharrem İnce Güneydoğu’ya gidiyor
04 Eylül 2020
Muhalefetin cumhurbaşkanı adayları
03 Eylül 2020
Erdoğan ile Mansur Yavaş ne konuştu?
02 Eylül 2020
Soylu: ‘DEAŞ Ayasofya’ya eylem planlıyordu’
01 Eylül 2020
Ecevit’le bir anı ve büyüme rakamları
31 Ağustos 2020
30 Ağustos resepsiyonlarını hatırladınız mı?
29 Ağustos 2020
Erdoğan’ın vefasına Bahçeli’den karşı jest
28 Ağustos 2020
Duygu Delen’in bilinci kapalı mıydı?
27 Ağustos 2020
Berat Albayrak’tan yeni dönemin kodları
26 Ağustos 2020
Anketlerden Cumhurbaşkanlığı sonuçları
25 Ağustos 2020
Solda siyaset hareketleniyor
24 Ağustos 2020
Üç bakana bravo
21 Ağustos 2020
Erdoğan’ın açıklayacağı müjdenin ipuçları
20 Ağustos 2020
Seçim sisteminde sürpriz olabilir
19 Ağustos 2020
Muhalefet cephesinin Cumhurbaşkanlığı denklemi
18 Ağustos 2020
Biden formülü 28 Şubat’ta uygulandı
17 Ağustos 2020
Duygu Delen olayındaki karanlık noktalar
14 Ağustos 2020
Muharrem İnce ne getirir ne götürür
13 Ağustos 2020
Erdoğan’ın altı dönemi
12 Ağustos 2020
Çetin ve Karayalçın’dan Muharrem İnce’ye: ‘Masayı devirme’
11 Ağustos 2020
Bahçeli’nin çağrısı ve İYİ Parti
10 Ağustos 2020
CHP ile İnce arasında ipler kopuyor
07 Ağustos 2020
Bahçeli, Akşener’e neden ‘Evine dön’ dedi?
06 Ağustos 2020
Çeşme kaymakamı neden görevden alındı?
05 Ağustos 2020
Okulların açılması yeniden değerlendirilir
04 Ağustos 2020
İnce yılbaşında partisini kuruyor
03 Ağustos 2020
İnce: ‘Kurultaydan sonra çok talep alıyorum’
30 Temmuz 2020
Meclis cinsel saldırıya uğrayan D.K.’yı dinledi
29 Temmuz 2020
Cumhurbaşkanı Erdoğan bu tartışmalar için ne diyor?
28 Temmuz 2020
Suni rejim krizi üzerinden demokrasiye kumpas
27 Temmuz 2020
Kılıçdaroğlu damgasını vurdu
26 Temmuz 2020
Kılıçdaroğlu’ndan stratejik mesajlar
23 Temmuz 2020
İsyanım katilden kahraman yaratanlara
22 Temmuz 2020
Adalet Bakanı Gül ve Özlem Zengin’e çağrı
21 Temmuz 2020
Kılıçdaroğlu, Ayasofya davetini geri çevirdi
18 Temmuz 2020
Fuat Oktay: ‘Kurban’da yasak yok, önlem var’
17 Temmuz 2020
Darbeden dirilişe
16 Temmuz 2020
Kılıçdaroğlu FETÖ’yü aklıyor
15 Temmuz 2020
15 Temmuz'un eksik halkası
14 Temmuz 2020
Çavuşoğlu: ‘Ayasofya’da geri adım olmaz’
13 Temmuz 2020
İki kahraman: Menderes ve Erdoğan
11 Temmuz 2020
‘Ayasofya açılsın’ diyen kuşağız
10 Temmuz 2020
Can Akın Çağlar’ın referansı Gül mü?
09 Temmuz 2020
Danıştay Ayasofya kararını verdi mi?
08 Temmuz 2020
Kılıçdaroğlu Hürriyet’e açıkladı: ‘Kurultay ertelenmeyecek’
07 Temmuz 2020
Kabine değişikliği ne oluyor?
06 Temmuz 2020
Sosyal medyaya ‘unutulma’ düzenlemesi geliyor
03 Temmuz 2020
Sosyal medya düzenlemesi ne getiriyor?
01 Temmuz 2020
Z kuşağını yakından tanıma
30 Haziran 2020
Abdullah Gül neden konuştu?
29 Haziran 2020
Kahvehane önündeki namaz için Diyanet İşleri Başkanı devrede
26 Haziran 2020
Kabinede önemli değişiklikler geliyor
25 Haziran 2020
Şentop: ‘Darbeler parantezini kapatan bir adım’
24 Haziran 2020
40 yıldır girilemeyen yerlere giriliyor
23 Haziran 2020
Kabine değişikliğine 2 yıl engeli
22 Haziran 2020
Meclis Başkanlığı düğümü nasıl çözüldü?
19 Haziran 2020
Şentop Meclis Başkanı peki kabine değişecek mi?
18 Haziran 2020
Erdoğan ile Bahçeli’nin kritik görüşmesi
17 Haziran 2020
Rus bakanların neden gelmediği belli oldu
16 Haziran 2020
Kandil’i Sincar’a taşıyacaklardı
15 Haziran 2020
Milletvekili transferi ve seçim barajında ne oluyor?
12 Haziran 2020
Kaboğlu’ndan ‘Sultanahmet’i müze yapalım’ önerisi
11 Haziran 2020
Kabine değişikliği heyecanı
10 Haziran 2020
Çavuşoğlu ile çok özel Libya değerlendirmeleri
09 Haziran 2020
Şentop’tan Kılıçdaroğlu’na sert karşılık
08 Haziran 2020
Ayasofya konusu ciddi
05 Haziran 2020
Ayasofya’nın ibadete açılması gündemde
04 Haziran 2020
Erdoğan, Babacan ve Davutoğlu partileri için ne dedi
03 Haziran 2020
Soylu: ‘Toplumun sinir uçlarını hedef alıyorlar’
02 Haziran 2020
Önce koronavirüs testi, sonra toplantı
01 Haziran 2020
Yassıada kararlarını yok sayacak formül
30 Mayıs 2020
Kılıçdaroğlu ile Akşener baş başa ne konuştu?
29 Mayıs 2020
Kılıçdaroğlu ile Akşener baş başa ne konuştu?
28 Mayıs 2020
Milletvekili transferine formül
27 Mayıs 2020
Utancın yıldönümü olarak 27 Mayıs
22 Mayıs 2020
Ne oldu Milli Mücadele söylemine?
21 Mayıs 2020
CHP Anıtkabir için kaçta müracaat etmiş?
20 Mayıs 2020
Koronavirüs sürecinde anketler ne gösteriyor?
19 Mayıs 2020
Tatil kararı nasıl alındı?
18 Mayıs 2020
İftar yapan asker nöbettekiyle değişti
15 Mayıs 2020
Şentop’a ‘Meclis neden kapalı’ diye sordum
14 Mayıs 2020
Demet Akalın ne zaman şarkı söyleyecek
13 Mayıs 2020
Bakana ‘Projeyi siz mi durdurdunuz’ diye sordum
12 Mayıs 2020
Şehir hastanesinin yolları yapılıyor Ekrem Bey
11 Mayıs 2020
Erdoğan hangi senaryoya çalışıyor?
08 Mayıs 2020
Anketlere göre inenler-çıkanlar
07 Mayıs 2020
Erken seçime gidilecek mi?
06 Mayıs 2020
Barolar ve mühendis odalarının yasası değişiyor
05 Mayıs 2020
Kılıçdaroğlu: ‘CHP’de hiç kimse darbeyi savunmaz’
04 Mayıs 2020
İşte normalleşecek sektörler
01 Mayıs 2020
Ferrari’si, Mercedes’i, Audi’si olanlar 1000 lira için başvurdu
30 Nisan 2020
Kritik karar 18 Mayıs’ta
29 Nisan 2020
Türkiye’nin normalleşme takvimi
28 Nisan 2020
Yeni gündem ekonomi
27 Nisan 2020
Normalleşme takvimi bugün netleşiyor
24 Nisan 2020
Meclis’te koronavirüslü oturum
23 Nisan 2020
Erdoğan önce konuşacak, sonra İstiklal Marşı okuyacak
22 Nisan 2020
Meclis’te 23 Nisan krizi mi yaşanacak?
21 Nisan 2020
Koronavirüste tünelin ucunda ışık göründü mü?
20 Nisan 2020
Erdoğan o gece canlı yayında İstiklal Marşı okuyacak
17 Nisan 2020
YÖK Başkanı Saraç açıkladı: Tıpta denklik sınavında yenilikler var
16 Nisan 2020
Metropoll’ün anketinden ne çıktı?
15 Nisan 2020
Şimdi ekonomiyi konuşma zamanı
14 Nisan 2020
İstifa krizi nasıl çözüldü?
13 Nisan 2020
Erdoğan ile Soylu arasında istifa konuşması
10 Nisan 2020
Babacan siyasetçi mi teknokrat mı?
09 Nisan 2020
Soylu’nun komutana verdiği talimat
07 Nisan 2020
Uyuşturucu, çocuk istismarı ve kadına şiddete tahliye yolu açılıyor mu?
Haber Yazılımı